زلزله

آشنایی با نقشه های مختلف ساختمانی

تاریخچه مختصر و سیر تحول تهیه نقشه
از زمانی که انسان اولیه شروع به ساختن سرپناه خود نمود معماری نیز آغاز شد. به دنبال بروز این پدیده طراحی ساختمان نیز مطرح گردید، در نتیجه نیاز به تهیه ی نقشه، تعبیر و تفسیر و خواندن نقشه احساس گردید.
در حدود 4500 سال قبل، نقشه ای بر روی خشت خام بدست آمده است، که نشان گر اولین فعالیت ها در زمینه ی تهیه ی نقشه بوده است. از جمله ساختمان های اولیه که از روی نقشه های معماری ساخته شده اند اهرامی که اقوام آزتک قدیمی ساخته اند می توان نام برد. پیشرفت در زمینه ی تهیه ی نقشه تا قرن 16 میلادی سرعت چندانی نداشته است و از آن قرن به بعد نقشه ها سال به سال دقیق تر و علمی تر شده است. در زمان ناپلئون (در سال 1798) یک مهندس فرانسوی به نام گاسپارد مونژ Gaspard Mounge (بنیان گذار نقشه کشی مدرن) کتابی به نام هندسه ی ترسیمی را منتشر کرد، این کتاب اساس و پایه ی نقشه کشی فنی قرار گرفت.
برای اولین بار در سال 1825 به کمک عکس نقشه تهیه شد. و کار تهیه ی نقشه در عصر ما بر مبنای علوم ریاضی استوار شده و در حال چنان پیشرفتی است که دانشمندان تا کنون به کمک دستگاه های دقیق عکسبرداری، از کره ی ماه و دیگر کرات منظومه ی شمسی نقشه تهیه کردند.
فن نقشه کشی یکی از قدیمی ترین هنرهای بشری ست که در این باره می توان شواهدی را از آثار مدوّن و ثبت شده ی دوران باستان بازیافت. نقشه کشی را باید به صورت یک فن و... همگام با نیاز جامعه دانست و سعی در آموزش صحیح و منطبق با اصول فنی آن داشت تا بتواند به نحو مؤثر و کارسازی در خدمت جامعه قرار گیرد. از اهمیت و حساسیت این هنر همین بس که هدف از طراحی و نقشه کشی صرفه جویی در هزینه ها و مصالح ساختمانی و نیز مقاوم سازی ساختمان ها در برابر عوامل طبیعی می باشد.

نقشه های ساختمانی
نقشه زبان افراد فنی بوده و بایستی یک فرد فنی این زبان را با تمام رموز آن بشناسد. به بیان دیگر از عهده ی ترسیم نقشه به طور درست و اصولی برآمده و توانایی درک و خواندن آن را نیز داشته باشد.
نقشه کشی ساختمان کار فنی و نیز هنری است.
1)بخش فنی آن مربوط به رعایت نکات ترسیمی است، این بخش را می توان در کلاس درس فراگرفت.
2)بخش هنری آن مربوط به زیبائی و تمیزی ترسیمات می باشد، این بخش با کوشش و تمرین مداوم بدست می آید.

تقسیم بندی نقشه های ساختمانی

1) نقشه های معماری (نقشه های فاز 1)
این نقشه ها شامل طراحی ابنیه (جزئیات) به قرار زیر می باشد:
الف) نقشه های مسکونی ب)تجاری ج)بهداشتی د)فرهنگی ه)آموزشی و)ورزشی و...
توجه: نقشه های ساختمان های فوق الذکر بر اساس نتایج بدست آمده از مطالعات اولیه که به تصویب رسیده باشد، طرح و تهیه می شود.

نقشه های معماری یک پروژه
الف) پلان Plan :
برش فرضی افقی از ارتفاعاتی که مشخصات هر چه بیشتر ساختمان (در، پنجره، ضخامت دیوارها و...) از آن ارتفاع دیده و ترسیم شود. مقیاس پلان ها ۵۰/۱ یا ۱/۱۰۰در نظر گرفته می شود. ۳/۲ از کف و ۱/۳ از سقف
توجه: پلان تیپ Typical Plan در یک ساختمان چند طبقه، طبقاتی که پلان های پشابه دارند، فقط یک نقشه (پلان) با عنوان پلان تیپ تهیه می گردد.
ب)برش های عمودی یا قائم (مقاطع): Section
این نوع برش در دو حالت طولی و یا عرضی تهیه می شود.
توجه: برش ها به صورت فرضی بوده و جهت مشخص کردن قسمت های حساس داخلی ساختمان تهیه می شود. (قسمت های حساس ساختمان بع ترتیب راه پله، رامپ، سرویس حمام، دستشوئی و آشپزخانه می باشد.)
ج) نما ها Elevation
از یک ساختمان حداکثر، چهار نما تحت عناوین شمالی، جنوبی، شرقی و غربی تهیه می شود.
د) دتایل ها Details
نقشه بزرگ نمایی جزئیات قسمت های حساس یک ساختمان را دتایل می نامند.
ه) پلان مبلمان Decoration Plan
پلان مبلمان یا پلان دکوراسیون جهت مشخص کردن لوازم مورد استفاده در فضا های داخلی ساختمان استفاده می شود، که در این پلان اندازه و محل قرارگرفتن لوازم مشخص می گردد.

2) نقشه های محاسباتی (نقشه های فاز 2)
این نوع نقشه ها را که تحت عنوان نقشه های سازه معروف است، شامل نقشه های به قرار زیر می باشد:
الف) نقشه های اسکلت ساختمان ب) پی و ستون ها ج) دیوار ها باربر و برش د) نقشه های تیرریزی سقف

3) نقشه های شهرسازی
طراحی این نقشه ها بر اساس مطالعه و نیازمندی های شهری صورت می گیرد. این نقشه ها شامل موارد به قرار زیر است:
الف) شبکه های رفت وآمد و پیاده و سواره
ب) نحوه ی کاربری اراضی ج) نحوه ی توزیع شبکه ی آب
د) سیستم دفع آب های سطحی ه) نحوه ی توزیع شبکه برق، گاز، تلفن و فاضلاب

4) نقشه های تأسیساتی ساختمان
A) تأسیسات مکانیکی: این نوع نقشه ها شامل کلیه نقشه های مربوط به هدایت آب، فاضلاب، کانال های تهویه و ... می باشد. که به قرار زیر تقسیم بندی می شود:
لوله کشی آب سرد و گرم بهداشتی
لوله کشی سیستم شوفاژ و تهویه مطبوع
شبکه آب باران و فاضلاب
کانال های تهویه یا کولر
لوله کشی موتور خانه و ...
B) تأسیسات الکتریکی:
نقشه های تأسیسات الکتریکی شامل موارد زیر می باشد:
مسیر و مشخصات کلیه سیم کشی ها از جمله برق ، تلفن و آنتن و ...

بزرگترین پل قوسی ایران روی کارون

بزرگترین پل قوسی ایران به طول عرشه ی 336 متر با طول دهانه ی 246 متر در ارتفاع 250 متری به دست متخصصان ایرانی به روی کارون احداث شد. ساخت این پل بخشی از طرح بزرگ سد و نیروگاه کارون سه است که علاوه بر تأمین 2000 مگاوات ساعت برق تأثیرات مثبتی در ارتقای وضعیت اقتصادی، احتماعی و فرهنگی ناحیه ی خوزستان خواهد گذاشت.
این پل، راه مواصلاتی شهرکرد – اهواز را به نحوه ی چشمگیری بهبود می بخشد. پیش از این، عبور و مرور در این منطقه از طریق پل یک طرفه ی (شالو) صورت می گرفت که چهل سال پیش ساخته شده و ظرفیت بیش از یک خودرو را نداشت و چون با آبگیری کامل دریاچه سد پل قدیمی مذکور به زیر آب می رفت لذا جهت تأمین جاده ی جایگزین علاوه بر پل قوسی مزبور سه تونل 113 تا 153 متری و یک پل قوسی دیگر به طول عرشه ی 214 متر با هزینه ای حدود 100 میلیارد ریال احداث شدند تا امکان عبور و مرور بر فراز دریاچه ی زیبای 50 کیلومتر مربعی سد کارون 3 را فراهم سازند. این دو پل قوسی و تونل و سه تونلی که به همدیگر مرتیط شده اند چشم انداز زیبایی برای مسافران و رانندگان وسایط نقلیه در محور ایزه – شهرکرد ایجاد کرده اند که با طبیعت زیبای منطقه می توانند از استعدادهای گردشگری کشور و استان خوزستان محسوب شوند. ارتفاع این جاده ی 8 کیلو متری، شامل پل ها و تونل های مذکور حتی از رقوم تاج سد هم بالاتر است بنابراین از خطر آب گرفتگی مصون خواهند ماند.
طراحی و ساخت پل های زیر قوسی، توسط شرکت ماشین سازی اراک انجام شده است و دو شرکت مهندسین مشاور ره آورد و هگزا با مشارکت یکدیگر بر آن نظارت داشته اند.
این پل های فلزی تماماً از ورق کورتن دار ساخته شده اند که احتیاج به رنگ آمیزی جهت محافظت از زنگ زدگی ندارند و دارای پوشش محافظ اند. اجزای پل تماماً توسط ورق به صورت BOX ساخته شده و در کارخانه جوش کاری شده اند و در محل پل توسط پیچ و مهره به یکدیگر متصل گردیده اند. ابعاد بعضی از اجزای پل نظیر پایه ها 120 در 120 سانتی متر و ضخامت ورق ها تماماً 2 سانتی متر است. بازرسی جوش کاری پل ها توسط شرکت آروین صنعت صورت پذیرفته است. مدت قرار داد ساخت و نصب با ماشین سازی اراک ابتدا 18 ما بوده که به علت پیچیدگی و صعوبات ساخت پایه های بتنی کناری به 24 ماه افزایش یافته است با این حال نصب پل قوسی بزرگ تر در مدت 18 ماه و نصب پل قوسی کوچکتر در مدت 4 ماه انجام شده است.

ریو آنتی ریو - بزرگترین پل کابلی دنیا

به واقعیت پیوستن یک رویای صدساله در یونان
پل ریو آنتی ریو در تاریخ 12 آگوست 2004 درست و 3 روز قبل از شروع بازی های المپیک آتن افتتاح شد و به عنوان هدیه ای از طرف دولت یونان به مردمان این کشور اهدا گردید. این پل نماد موفقیت و فناوری در کشور یونان است که قدرت تکنیکی مهندسان این کشور را در آغاز هزاره ی سوم میلادی می نمایاند و در مدت 5 سال – دو سال کمتر از زمان تخمین زده – به بهره برداری رسید. بد نیست خصوصیات فنی این پروژه را تحلیل کنیم تا بدانیم چه دلایلی باعث استثنایی بودن آن می شود؟
ریو آنتی ریو بلندترین پل کابلی در دنیا که دارای 4 ستون مجوف بتونی بوده و تنها پلی ست که ستون های اصلی آن 65 متر زیر بستر دریا قرار دارد. ارتفاع کامل هر ستون 227 متر و وزن هر ستون به تنهایی 170 هزار تن است.

این پروژه با عظمت دارای سیستم های امنیتی و حفاظتی خاصی ست. همچنین به جهت بهره گیری از دانش های تخصصی در حیطه ی زمین شناسی، تمهیدات قابل توجهی برای مقابله با زلزله و افزایش استحکام پل در نظر گرفته شده است. در عین حال در نظر گرفتن ظرافت های خاص با کیفیت بالا همراه با مطالعات مرحله به مرحله ی ساخت و ساز و اسکلت بندی این پل ، امکانات تداوم پروژه های مشابه را عملی کرده است. از این رو می توانیم امدوار باشیم که در آینده در نقاط مختلف دنیا پروژه های مشابه این پروژه به مرحله ی اجرا و بهره برداری برسد.
اگر این پیش فرض را بپذیریم که تمامی موفقیت های بزرگ انسان تا به امروز معلول الهام پذیری و یا احساس نیاز به تغییر و سازندگی بوده است می توانیم ادعا کنیم که در این پروژه خاص، تلفیقی از هر دوی اینها به چشم می خورد.
روی آنتی ریو، تحقق رویای صدساله ی ساکنان مناطق اطراف آن است که حتی لایحه ای در مورد آن در سال 1889 به مجلس وقت تقدیم شده بود.
این پل بر روی خلیج کورینت Corinth زده شده جایگزین سفر 20 دقیقه ای با کشتی گردیده است و رفت و آمد در قسمت غرب یونان را تسریع و تسهیل می نماید و همچنین زمان مسافرت از شمال غربی یونان به آتن را می کاهد.
ریو آنتی ریو از نظر نقش کلیدی و اتراتژیکی در حمل و نقل و بازرگانی استان پلو نیس و دو استان استراو اپیرو حایز اهمیت است.
همکاری دو جانبه بونان و فرانسه در صرف هزینه ی 585 بیلیون دلار در اخمایی (7/1 میلیارد یورویی) برای اجرای این پل، نشان دهنده ی ارزش والای چنین پروژه ای در یک منطقه ی زلزله خیز است، که خود کاری است خطیر.
کف (سطح) پا از قسمت های پیش ساخته شده تشکیل شده و به وسیله ی کابل های متصل و ثابت تعادل برقرار گردیده و امکان رفت و آمد در یکک جاده ی چهاربانده را فراهم کرده استو بد نیست به این نکته هم اشاره کنیم که تکنولوژی ساخت سکوهای بلند نفتی در دریای شمال از تکنولوژی پل خلیج کورینت اقتباس شده است. در عین حال پیش از اجرای اسن پل کف دریا لایروبی شده است تا امکان هرگونه عملیات مهندسی را تسهیل کندف ستون های فلزی نگه دارنده ی کابل ها، پیش ساخته هستند و توسط جرثقیل های عظیم ، زنجیرهایی با قدرت تحمل 675 تن داخل دریا نصب و اجرا گردیده اند. این جرثقیل ها پیش از این در عملیات اجرایی هفت پل مهم عبور و مرور دریایی انگلستان شرکت داشتند.



وزارت حمل و نقل انگلستان و مهندسان راه و ساختمان فرانسوی و 6 شرکت ساختمانی بزرگ یونانی تواماً سهم عمده ای در ساخت این پل عظیم داشته اند.
طبق پیش بینی های روزانه 7 هزار وسیله ی نقلیه از روی این پل عبور می کنند که در فصل توریستی و تابستانی بلند یونان به بیست هزار خودرو خواهد رسید.
در سال 1995 زلزله ی 5/6 ریشتری در همین منطقه به وقوع پیوست که مشاوران و مهندسان پل را بر آن داشته تا با بررسی دقیق شرایط بستز بنا، بخاطر وزن بسیار زیاد ستون هایش قدرت مقاومت پذیری آن را در برابر زلزله بالا ببرند به طوری که حتی اگر 5 برابر بیش از زلزله ی قبلی باشد (بالای 7 ریشتر) ریو آنتی ریو همچنان پا برجا خواهد ماند. افزون بر ان در فنداسیون این پل مواد و محلول های خاصی به کار رفته که تغییر حالت و انعطاف لازم را بین هر ستون ایجاد می کند. بنابراین می توان ادعا کرد که این پل یکی از ایمن ترین پل های ضد زلزله است. در عین حال، ریو آنتی ریو تحمل وزن تانکر های 180 هزار تنی را هم دارد. همچنین توفان های دریایی حتی اگر 250 کیلو متر در ساعن سرعت داشته باشند، آسیبی به این پل نخواهند رساند.

Rio-Antirrio Bridge: Realization Of A Hundred-Year Dream In Greece